ბიბლიის გაცოცხლება შუშაზეა (ვიტრაჟული შუშები)

^{შუშის გამოყენება ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე ხდებოდა. რომაელები და ბერძნები ოდითგანვე იყენებდნენ მინას და მისგან სხვადასხვა პროდუქტს ქმნდიდნენ. შუშის დამუშავება პირველად სირიაში დაიწყეს ძვ.წ I საუკუნეში. ამ აღმოჩენის წყალობით შუშის დამუშავების ტექნიკა სრულიად ახალ საფეხურზე გადავიდა, მაგრამ იმ ვიტრაჟების ისტორიები რომლებიც ასე გვხიბლავს სრულიად სხვა, ქრისტიანულ ეპოქას მიეკუთვნება.}  

^{ვიტრაჟული პანჯრები, რომელიც გაფორმებულია ფერადი მინის ფრაგმენტებით, პირველად 6 საუკუნეში გამოჩნდა. ის გამოიყენეს წმინდა სოფიას ხრამში, კონსტანტინოპოლში. იმ დროს მხოლოდ მინის სამ ფერს გამოიყენებდნენ. რომანულ პერიოდს შეგვიძლია ვიტრაჟული კულტურის აღმოცენების ეპოქაც ვუწოდოთ. იმდროინდელი პერიოდის ყველაზე ძველი ხელოვნების ნიმუში იესოს თავის გამოსახულებაა. ეს ნამუშევარი საოცარი სინატიფით არის შესრულებული. მაყურებელს ისეთი შთაბეჭდილება ექმნება თითქოს არა შუშას არამედ საღებავებით, ტილოზე შესრულებულ ნახატს უყურებს. იესოს თვალება საოცრად ღრმა და მეტყველია, ეს ნამუშევარი ეკლესიაში არსებულ ფრესკებს მომაგონებს.მე-11 საუკუნეშიშუშისდამუშავებისტექნიკაუზარმაზორნახტომსაკეთებს. ახალისამეცნიეროაღმოჩენებსარქიტექტურულიშესაძლებლობებიახალსაფეხურზეაყავს. რომანულიპერიოდისვიტრაჟისგამოყენებისმანერაშეიცვალაგახდაუფროსტატიკურიდასიმეტრიულიდაამავდროულადვიტრაჟზეგამოყენებულიფიგურებიუფროგამომხატველიდაბუნებრივი .ტაძრისტრადიციულიფორმებისშეცვლამშესაძლებელიგახადავიტრაჟულიშუშადეკორაციულიმიზნითგამოეყენებინათ. ამეპოქისვიტრაჟებისთვსნიშანდობლივიასამიფანჯრისარსებობაროემლიცწმინდასამებასაღნიშნავს.  სცენები ,რომელიცშუშაძეიყოშესრულებული, გაფორმებულიამცენარეულიორნამენტებით. ტრადიციულმავიტრაჟულმატექნიკამროგორცუკვეავღნიშნემე-11 საუკუნეშისაბოლოოდმიიღოდასრულებულისახე, ყველაზემნიშვნელვანსიახლესწამოადგენდატყვიისარმატურა. რომაულივიტრაჟისელემენტებისამგვარადშეერთებამსაშუალებამისცაიმდროინდელხხელოვანებს, რომგამოეყენებინათსხვადასხვაზომისნახატებიდაკონტურები. პირველდესსიახლეიყოგამოყენებული 1071 წელსმონტეკასინოსმონასტერში.}

^{აუგსბურგის ტაძრის ვიტრაჟი ერთ–ერთი უძველესი ნამუშევარია. ის მე-11 საუკუნის დასასრულს და მე-12 საუკუნის დასაწყიში არის შექმნილი. შუშაზე გამოსახულია ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები. მაყურებელი თვალნათივ დაინახავს განსხვავებას ამ ვიტრაჟსა და ისესოს თავის ვიტრაჟს შორის. აქ ვამჩნევთ უხვი ფერების პალიტრას. ტანისამოსიც და დეტალებიც უფრო რეალისტურია.}

^{ამავე ეპოქის ნამუშევარია საფრანგეთში ლე მანსის ტაძრის ვიტრჟში, რომელიც 1130 წელს შეიქმა. ჩვენ თვალნათივ ვამჩნევთ განსხვავებას სტატიკური აუგსბურგის ვიტრაჟსა და ამ ნამუშევარს შორის. შუშაზე გამოსახულებები მოძრაობას იწყებენ, მათ ცოცხალი სახე მიიღეს.}

^{მე-12 საუკუნის ტაძარ პოატეაში ყველაზე მნიშვნელოვან, ფოკუსურ წერტილს წარმოადგენს  6 მეტრიანი ვიტრაჟი სახელწოდებით  “ჯვარცმა და ამაღლება”. მისგან ორივე მხარეს ვიტრაჟებია რომელიც გვიყვება ისტორიას პეტრეზე და პავლეზე. მათი მკრთალი სილუეტები გამოხატავს ქრისტეს მსხვერპლშეწირვას ცხოვრებაში და კაცობრიობის გადარჩენის გზებს. ღვთიური საწყისის გამოიხატება ფერებითა და შუქის მეშვეობით რაც დამახასიათებელეია მე-12 საუკუნის გოთური ტაძრებისთვის და პირველად სწორედ ექსპერიმენტის სახით პოატეის ტაძარში გამოჩნდა}

                             ^{გადასვლა გოთიკურ სტილში მოხდა აბატი სუგერიის მეშვეობით, რომელიც ხელმძღვანელობდა სამეფო ტაძრის აგებას სენ–დენის სამეფოში 1144 წელს. საყდრის ფანჯრის მთელ ფართობზე განლაგებული იყო მედალიონის ტიპის ვიტრაჟებიი. თითოეულ მედალიონში რითმულად და დინამიურად იყო გამოსახული  ისტორიიდან აღებული მნიშვნელოვანი მომენტები, რაც მას განასხვავებდა რომაული სტატიკური სტილისგან.აბატი სუგერიის მოფიქრებული ახალი ვიტრაჟების სტილმა მალევე შეცვალა რომაული გოთიკურად. გოტიკურმა სტილმა ფართოდ მოიკიდა ფეხი საფრანგეთში და ინგლისში.}

შარტრის საკათედრო ტაძარი წარმოადგენს ჭეშმარითად გოთიკური სტილის მაგალითს. მისი ვიტრაჟები მთელი სიდიადითა და მაშტაბურობით შეესისლხორცა გოთიკურ არქიტექურას.შარტრის პანჯრების კონსტრუქციის მრავალფეროვნება ფართოდ იყო გამოყენებული შემდგომში აგებული მსგავსი ტიპის ტაძრების მშენებლობისას. ტაძრის ფანჯრების ძირითად სამშვენისს წარმოდგენს როზეტის ფორმა. შატრში ასეთი სამია. ასეთი კონსტრუქციის ფანჯრების აგება არამარტო ტექნიკურად იყო რთული ასევე სიმბოლიკის თვალსაზრისითაც. სიუჟეტის მთავარ გმირს წარმოადგენდა ქრისტე ან ღვთსმშობელი. როზეტის ტიპის ფანჯრები შეიძლება ჩაითვალოს სულიერი გამომხატველობის ყველაზე დახვეწილ მიხწევად. მათ მეორენაირად “ ცის თვალებს ეძახდნენ”, რადგან მათში  სიმბოლიზმი და რეალობა ერთმანეთში იყო შერწყმული. ფანჯრის როზეტი მაქსიმალურად მიახლოებული იყო სამყაროს წმინდა სიმბოლოსთან – მანდალასთან.^{ყველაზემნიშვნელოვანიმნახველისთვისარისისრომვიტრაჟებიმასსაოცარისითბოთიავსებს. სინათლერომელიცამფანჯარასკვეთსდასხვადასხვაფერებსეთამაშებასაოცარსანახაობასუქმნისმნახველს. ჩემიშეხედულბითვიტრაჟებისმთავარიხიბლიიმაშიარომტაძარშიშესვლისთანავემასსხვასამყაროშიგადაჰყავხარ : ღვთიურსამყაროში. ვიტრაჟებმაკუშტიბნელიტაძრებისგანგანსხვავებითღვთიურადგილსმეტისინათლეფერთაფართოსპექტრიდასიმყუდროვეშეჰმატა.}